Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web

Yasal faiz ile temerrüt faizi 3095 Sayılı Kanuna göre hesaplanacak

 

Yargıtay 12. Hukuk Dairesi tarafından, bütçe kanunlarındaki faiz oranlarının genel bütçeye dahil idarelerle, katma bütçeli idarelerin ilama bağlı borçları dışında yasal faiz ve temerrüt faizi oranı olarak uygulanamayacağı hüküm altına alınarak bu konudaki tereddütler giderildi.

 

3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 1. maddesi, 15.12.1999 tarih ve 4489 sayılı yasanın 1. maddesi ile değiştirilmiştir. Yasal faiz, daha önceden maktu bir oran olarak belirlenmişken yapılan değişiklik ile, Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse faiz ödemesinin, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranı üzerinden yapılacağı ve reeskont oranının, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oranın geçerli olacağı hükme bağlanmıştır. Anılan kanunun temerrüt faizini düzenleyen 2. maddesi de aynı paralelde, 4489 sayılı Yasanın 2. maddesi ile değiştirilmişti. Anılan değişik maddeler aşağıdadır:

 

Kanuni Faiz

Madde 1- (Değişik: 15.12.1999 - 4489/1 md.) Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanununa göre faiz ödenmesi gereken hallerde, miktarı sözleşme ile tespit edilmemişse bu ödeme, yıllık Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranı üzerinden yapılır. Söz konusu reeskont oranı 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından beş puan veya daha çok farklı ise, yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur.

 

Temerrüt Faizi

Madde 2- (Değişik: 15.12.1999 - 4489/2 md.) Bir miktar paranın ödenmesinde temerrüde düşen borçlu, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça, geçmiş günler için 1. maddede belirlenen orana göre temerrüt faizi ödemeye mecburdur.

 

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı, yukarıda açıklana miktardan fazla ise,arada sözleşme olmasa bile ticari işlerde temerrüt faizi bu oran üzerinden istenebilir. Söz konusu avans faiz oranı, 30 Haziran günü önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan avans faiz oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur.

 

Temerrüt faizi miktarının sözleşmede kararlaştırılmamış olduğu hallerde, akdi faiz miktarı yukarıdaki fıkralarda öngörülen miktarın üstünde ise, temerrüt faizi, akdi faiz miktarından az olamaz.

 

Daha sonra 4833 sayılı 2003 Mali Yılı Bütçe Kanununun 50/t maddesinde "İlgili kanununda düzenleme yapılıncaya kadar, 04.12.1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanunun 1 inci maddesindeki kanuni faiz oranı, aylık % 2,5 olarak uygulanır." ve 5027 sayılı 2004 Mali Yılı Bütçe Kanununun 49/o maddesinde, "İlgili kanununda düzenleme yapılıncaya kadar, 04.12.1984 tarihli ve 3095 sayılı Kanunun 1 inci maddesindeki kanuni faiz oranı, aylık % 1,25 olarak uygulanır." şeklinde hükümler yeralınca, bu hükümlerin yasal faiz ve temerrüt faizi için uygulanacağı hususu kabul görmüş ve uygulama buna göre devam etmiş fakat bu konudaki tartışma ve tereddütler süregelmiştir.

 

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 2003/24684 Esas, 2004/2642 Karar sayılı ve 13.02.2004 tarihli, 2004/12246 Esas, 2004/15887 Karar sayılı ve 17.06.2004 tarihli, 2004/13778 Esas, 2004/17777 Karar sayılı ve 05.07.2004 tarihli, 2004/13840 Esas, 2004/18005 Karar sayılı ve 08.07.2004 tarihli kararları ile "4833 sayılı 2003 Mali Yılı Bütçe Kanunu 50/t maddesi ile 5027 sayılı 2004 Mali Yılı Bütçe Kanunu 49/o maddesindeki faiz oranları genel bütçeye dahil dairelerle, katma bütçeli idarelerin ilama bağlı borçları için uygulanabileceğinden, bütçe kanunlarındaki faiz oranlarının yasal faiz ve temerrrüt faizi olarak uygulanamayacağı" hüküm altına alınmıştır.

 

Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin anılan ve süregelen kararları doğrultusunda, 3095 sayılı Yasanın 4489 sayılı Yasa ile değişik 2. maddesine göre, sözleşme ile aksi kararlaştırılmadığı sürece, geçmiş günler için Yasanın 1. maddesinde belirlenen orana göre temerrüt faizi ödenmesi zorunludur. Buna göre yıllık faiz ödemeleri, T.C. Merkez Bankasının önceki yılın 31 Aralık günü, kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranı üzerinden yapılır. Reeskont oranı, 30 Haziran günü, önceki yılın 31 Aralık günü uygulanan reeskont oranından beş puan veya daha çok farklı ise yılın ikinci yarısında bu oran geçerli olur.

 

Bu duruma göre, yasal faiz ve temerrüt faizi oranları ile geçerlilik tarihleri aşağıdaki tabloda belirtilmiştir:

 

Yürürlük Tarihi Oran

19.12.1984 - 31.12.1997 % 30
01.01.1998 - 31.12.1999 % 50
01.01.2000 - 30.06.2002 % 60
01.07.2002 - 30.06.2003 % 55
01.07.2003 - 31.12.2003 % 50
01.01.2004 - 30.06.2004 % 43
01.07.2004 - % 38